Мендель және тұқымқуалаушылық

  • Фильм жайлы ақпарат
  • Фильм жайлы ақпарат

    Фильмнің қысқаша мазмұны

    19-ғасырда өмір сүрген Австриялық сопы генетикалық тұқым қуалаушылық туралы заңды адамдар ген туралы әлі білмегенде қалайша түсіндірді?

    Маңызды деректер

    • Гендерді ашпастан бұрын, 19-ғасырдың ортасында Австриялық монах Грегор Мендель тұқым қуалаушылықтың үш заңын тұжырымдады.
    • Белгілердің ажырау заңы – жыныс жасушаларының түзілуі кезінде гендер жұбының ажырауы және ұрықтану кезінде аллельдердің бірігуі.
    • Тәуелсіз сұрыпталу заңы – аллельдердің ажырап, қайта қосылуының басқа гендерден тәуелсіз жүруі.
    • Доминанттылық заңы – геннің екі аллелінің екі түрлі болуы: бірі – доминантты, екіншісі – рецессивті.
  • Транскрипт
  • Транскрипт

    Транскриптті жүктеу

    XIX ғасырдың ортасында австриялық сопы Грегор Мендель тұқымқуалаушылықты зерттеу саласында үлкен бетбұрыс жасап, генетикалық белгілердің берілуін сипаттады.

    Мендель бұршаққа тәжірибе жасау барысында адамның бойы, шаштың түсі сияқты физикалық белгілердің ұрпақтан ұрпаққа ген арқылы берілетінін анықтаған.

    Қазіргі таңдағы "Мендельдің тұқымқуалаушылық заңдары" деген атпен белгілі осы жаңалықты ол үш негізгі қағидамен тұжырымдады.

    Мендельдің бірінші заңы – ажырау заңы.

    Ол геннің физикалық белгілерге жауап беретін баламалы формалары болатынын анықтады. Олардың атауы – аллельдер.

    Мендель бұл аллельдердің, басқаша айтқанда, ген жұптарының жыныс жасушалары түзілуі кезінде бөлініп, ұрықтану кезінде кездейсоқ бірігетінін ашты.

    Әр ұрпаққа әр ата анадан бір бірден екі аллельді ген беріледі.

    Мендельдің екінші заңы – тәуелсіз ажырау заңы.

    Мендель аллельдердің бөлініп, сосын қайта бірігу тәсілі басқа гендерге байланыссыз немесе олардан тәуелсіз екенін анықтады.

    Мендельдің үшінші заңы – біркелкілік заңы.

    Бұл заңға сәйкес, бір геннің екі аллелі әртүрлі болғанда, олардың біреуі – басым аллель, ал екіншісі – басылыңқы аллель болады.

    Басым аллель басымдылық танытып, өзінің ерекшелігін сол жануар немесе өсімдікте көрсетеді.

    Ал басылыңқы аллель байқалмай, жасырын қалады.

    Мендель зерттеулері біздің тұқымқуалаушылық туралы түсінігімізді қалыптастырды. Осылайша, 19 ғасырдағы сопы қазіргі генетиканың атасына айналды.

  • Ұқсас фильмдер
  • Ұқсас фильмдер