Гендік модификация

  • Фильм жайлы ақпарат
  • Фильм жайлы ақпарат

    Фильмнің қысқаша мазмұны

    Генетикалық модификация ғалымдарға жасушалардың генетикалық ақпаратымен түрлі айла-амалдар жасауға, тіпті, түрлер арасында сипаттамаларды алмастыруға мүмкіндік береді. Бірақ бұл – көп дау-дамай туғызған процесс.

    Маңызды деректер

    • Генетикалық модификация немесе ГМ – ғылымға жасушалармен айла-амалдар жасауға және түрлердің генетикалық кодын өзгертуге мүмкіндік берді.
    • ГМ – гендердің ағзамен мүлдем байланысы жоқ түрлердің жасушаларына орын ауыстыруы.
    • ГМ – даулы мәселе, алайда қант диабеті мен басқа да ауруларды емдеуде тиімділігі дәлелденді.
    • ГМ жүгері мен картоптың шөлге төзімді және зиянкестерге қарсы тұра алатын түрлерін шығару арқылы ауыл шаруашылығына пайда әкелді.
  • Транскрипт
  • Транскрипт

    Транскриптті жүктеу

    Соңғы 50 жыл ішінде биологияда үлкен өзгерістер болды.

    Жасушаны тек қана бақылап қана қоймай, оған әсер етіп, басқаруға...

    Және тірі ағзалардың генетикалық кодын өзгертуге мүмкіндік туды.

    Ғалымдар кез келген ағзаның генін кесіп алып, мүлдем басқа түрлердің ДНҚ-сына орналастыра алады.

    Бұл ғажайып процестің атауы – "гендік модификация".

    Генетикалық модификация – ГМ

    ДНҚ барлық тірі жасушаларға ортақ болғандықтан, жаңа ген басқа жасушада да қызмет ете алады.

    Мысалы, тек балықта түзілетін ақуыздарды өсімдіктерге енгізуге болады немесе бактериялар адам ақуыздарын өндіре алады.

    Мұндай жаңа тәсілдер үлкен әлеуетке ие, бірақ гендік модификация өте даулы мәселе болып отыр.

    Гендік модификация біздің әлемді өзгертті.

    Ең алғашқы жетістіктердің бірі - сусамырмен ауыратын адамдарды емдеуге қажетті инсулинді арттыру үшін бактерияның қолданылуы.

    Адамның инсулин түзуге жауапты гені ферменттерді қолдану арқылы кесіп алынып, ДНҚ ның "плазмида" деген кішкентай бөлігіне енгізіледі.

    Плазмида

    Кейіннен осы дөңгелек плазмида бактерияға енгізіледі.

    Бактерия тез көбейетіндіктен, олар адам инсулинін көп мөлшерде түзе алады.

    Осыған ұқсас ауылшаруашылық өнімдерінің де гендік модификациясының әлеуеті зор.

    Темекі суды қажет еткенде, жарық шығаратындай етіп өзгертілуі мүмкін.

    Гендік модификацияланған жүгері құрғақшылыққа,

    ал гендік модификацияланған картоп зиянкестерге төтеп бере алады.

    Біз дәстүрлі іріктеу әдісі арқылы мыңдаған жылдар бойы өсімдіктердің гендерін өзгерте отырып, селекция немесе будандастыру әдістері арқылы әртүрлі түрлердің әлсіз белгілерін жоюдамыз.

    Бірақ гендік модификацияның басты ерекшелігі - барлық түрлік кедергілерді жоюға, сол арқылы бізге Жер бетіндегі бар тіршіліктің генетикалық кодын басқаруға мүмкіндік береді.

  • Ұқсас фильмдер
  • Ұқсас фильмдер