Менделеевтің көрегендігі

  • Фильм жайлы ақпарат
  • Фильм жайлы ақпарат

    Фильмнің қысқаша мазмұны

    1869 жылы Менделеев периодтық кестесін жасағанда, ол галлий сияқты өзге де элементтердің әлі де ашылатынын болжап кетті. Бұл сирек металдың қасиеттері қандай және оның ашылуының маңыздылығы неде?

    Маңызды деректер

    • Менделеев периодтық кестеде әлі ашылмаған элементтерге орын қалдырып, оларға ат берді.
    • Менделеев белгісіз элементтердің қасиеттерін болжап көрді.
    • Галлий 1875 жылы ашылған болатын.
    • Менделеев болжамы галлий ашылуына сәйкес келді.
  • Транскрипт
  • Транскрипт

    Транскриптті жүктеу

    1869 жылы Менделеев тұңғыш периодтық кестесін жасап, кестеде бар элементтер үшін емес, жоқ элементтерге орын қалдырумен ерекшеленді.

    Менделеев бар элементтер арасындағы заңдылықты анықтауға тырысқан кейбір ғалымдарға ұқсамады. Ол әлі ашылмаған элементтер үшін кестеден бос орындар қалдырды.

    Ол осы элементтердің үшеуін «экаалюминий», «экакремний» және «экабор» деп белгілеп, олардың қасиеттерін кестедегі орындарына қарай өте дәл болжады.

    Менделеев экаалюминий көп ұзамай ашылып, оның атомдық салмағы шамамен 68-ге тең болады деп батыл түрде мәлімдеді.

    Ол бұны күміс түсті, балқу температурасы төмен және тығыздығы су тығыздығынан алты есе көп болатын металл деп болжады.

    Алты жылдан кейін оның болжамы расталды.

    Поль Лекок де Буабодран, 1875

    Француз ғалымы Поль Лекок де Буабодран атомдық салмағы 69,72-ге тең күміс түсті металды ашты. Ол ашқан элементін Францияның құрметіне латынша атауымен "галлий" деп атады.

    Галлий Ga

    Менделеевтің периодтық кестесіндегі жетпей тұрған бірінші элемент табылып, қасиеттері оның болжамдарына таңғаларлықтай сәйкес келді.

    Галлийдің балқу температурасы төмен, Цельсий бағаны бойынша 30 градус қана, және ол бөлме температурасында сұйық күйде болатын төрт металдың бірі болып табылады.

    Бөлме температурасында сұйық күйде болатын металдар: Галлий Ga. Сынап Hg. Цезий Cs. Франций Fr

    Галлий бөлме температурасында ауа және сумен реакцияға түспейді және ол – сұйық фаза диапозоны ең көп металл.

    Сынап пен галлийдің көп қасиеттері ұқсас, бірақ сынапқа қарағанда галлийдің улылығы тым төмен, сондықтан оны медициналық термометрлерде пайдалануға болады.

    Ол жарық шығарушы диодтарда, жартылай өткізгіштер шығаруда және безгекпен күресуге көмектесетін қоспаларды дайындауда қолданылады.

    Бірақ Менделеевтің теориясын заңды түрде бекітуде галлийдің тарихи маңызы зор болды.

    Тек галлий ашылғаннан кейін ғана оның периодтық кестесі танылып, Менделеев енді өзі ашқан жүйеге еш күмәнданудың қажеті жоқ деген қорытындыға келді.

    Көп ұзамай, экабор және экакремний ашылып, оларға «скандий» және «германий» деген атаулар берілді, олар Менделеев кестесіндегі бос орындарды толтырды.

  • Ұқсас фильмдер
  • Ұқсас фильмдер