Ұлғаю және сығылу

  • Фильм жайлы ақпарат
  • Фильм жайлы ақпарат

    Фильмнің қысқаша мазмұны

    Түрлі материалдардың жылуға қалай әсер ететінін және оның пайдалы да қауіпті де болуын түсіндіріңіз.

    Маңызды деректер

    • Температура молекулалардың кеңею мен қысылуына әсер етумен объектінің өлшемі мен пішішіне әсер етеді.
    • Газдар тең қысымда болған жағдайда бірдей жолмен әрекеттеседі.
    • Сұйықтар бірдей деңгейде кеңейеді, әрі зат ішіндегі байланыстар табиғатына тәуелді болады.
    • Қатты зат ішіндегі байланыстар оның жылуға қалай жауап беретініне әсер етеді.
  • Транскрипт
  • Транскрипт

    Транскриптті жүктеу

    Тылсым құбылыстар байқалатын үйдегі сықырлар мен беймәлім дыбыстар біз ойлағаннан әлдеқайда қарапайым себеп – жылумен түсіндіріледі.

    Дененің температурасы оның көлемі мен пішініне әсер ете алады.

    Денеге жылу берілгенде, оның молекулалары энергияны қабылдау арқылы жылдам қозғалып, кеңістіктегі көлемін ұлғайтады. Нәтижесінде тұтас дененің өзі де көлемін арттырады.

    Біз мұны «ұлғаю» деп атаймыз.

    Ал дене жылуын жоғалтқанда, кері процесс орын алады және біз оны «сығылу» деп атаймыз.

    Газдың ұлғаюы

    Біз ұлғаю мен сығылудың әсерін газдардан көре аламыз. Мысалы, ауамен толтырылған шарды сұйық азоты бар ыдысқа салған кезде.

    Ауа салқындағанда, ол сығылады.

    Шар жыли бастағанда, ішкі ауаның ұлғаюын байқаймыз.

    Бірдей қысымда, барлық газдар бірдей жылдамдықпен ұлғаяды және сығылады.

    Сұйықтықтың ұлғаюы

    Газдарға қарағанда, сұйық заттар түрлі жылдамдықпен ұлғаяды, бұл дене ішіндегі химиялық байланыстардың нақты табиғатына тәуелді.

    Термометр ішіндегі индикатор сұйықтық температураның артуы әсерінен ұлғаяды.

    Қатты дененің ұлғаюы

    Қатты денелер жылу әсерінен әрқалай өзгереді.

    Сұйық заттар секілді, олардың да өзгерісі дене ішіндегі химиялық байланыстардың нақты табиғатына тәуелді.

    Мысалы, бірдей жылу берілген кезде, алюминий темірге қарағанда екі есе ұлғаяды.

    Инженерлер жобаларына қажетті материалдардың ұлғаятынын немесе сығылатынын есепке алулары тиіс. Бұл шиналардың жарылуын, жолдардың бұзылуын және ғимараттардың құлауын алдын алуда өте маңызды.

    Ағаштар температураның өзгеруінен орын алатын ұлғаю мен сығылуға төтеп беруге табиғи бейімделген.

    Бұл ағаштарды қозғалыс кезінде жағымсыз дыбыс шығаруына қарамастан,

    мінсіз құрылыс материалы етеді.

  • Ұқсас фильмдер
  • Ұқсас фильмдер