Озон қабаты

  • Фильм жайлы ақпарат
  • Фильм жайлы ақпарат

    Фильмнің қысқаша мазмұны

    Ғаламшарымыз ғаламдық климат өзгерісіне баяғыда-ақ тап болды: озон қабатының тесігі 1985 жылы анықталған. Озонның не екенін, оның неге маңызды екенін және озон қабатының қалай қалыптасатыны туралы оқып, біліңіз.

    Маңызды деректер

    • Озон қабаты Күннен түсетін зиянды ультракүлгін сәулелерді сіңіріп, олардың Жерге тікелей өтуінен қорғайды.
    • Озон қабаты мен жаһандық жылыну арасында байланыс бар.
    • ХФК – озон қабатына зиянды антропогендік зат.
    • ХФК-ға көптеген елдерде тиым салынған, сол себепті озон қабатын біртіндеп қалпына келтіруге болады.
  • Транскрипт
  • Транскрипт

    Транскриптті жүктеу

    Озон қабаты – жоғарыда, стартосферада орналасқан газ жабындысы.

    Озон қабаты: Стратосфераның төменгі бөлігі. Жер бетінен 15-50 км биіктікте

    Ол озон молекулаларына бай. Озон молекулалары Күннің зиянды ультракүлгін сәулелерін сіңіріп, олардың Жерге тікелей өтуінен қорғайды.

    Озон O3

    Өте көп ультракүлгін сәулесі өсімдіктерге зиян тигізіп, адамның Күнге күюіне себепші болады.

    Бұл қатерлі ісіктің пайда болу ықтималдығын арттырып, терінің ерте қартаюына әкеледі.

    Осылайша, озон қабаты жердегі тіршілікті қамтамасыз ететін ғаламшарымыздың қорғаныс қалқаны болып табылады.

    Бірақ техногендік ластаулар озон қабатын жоюы мүмкін.

    1985 жыл

    1985 жылы ғалымдар Антарктида төбесіндегі озон қабатының алып тесігін байқады.

    BBC "Ертеңгі әлем", 1987 ж. – "Ғарыштық зерттеулер көк және қызғылт түспен көрсетілген тесік жыл сайын өсіп, өткен жылы Антарктида құрлығын тұтастай қамтығанын көрсетеді. Бұған негізінен аэрозольдар мен мұздатқыштарда қолданылатын хлоркөміртектер немесе фторкөміртектер кінәлі."

    ХФК

    Хлорофторкөміртектер – көбінесе ХФК деген атпен танымал парникті газдар тобы.

    Біз оларды шаш лактары мен бояу сияқты аэрозольдар жасауда қолданып келгенбіз.

    Бұл біз олардың өте қауіпті ультракүлгін сәулесінің Жер бетіне тікелей түсуінен сақтайтын озон қабатын зақымдайтынын білгенге дейін жалғасты.

    1990 жылдардың ортасында хлорофторкөміртектерге көп мемлекеттерде тыйым салынды.

    Бірақ стратосферадағы озон қабатын бүлдіруші заттар ауаға шығарылған соң 40 жылға дейін зиян тигізе береді.

    2006 жылы, Антарктида үстіндегі озон қабатындағы тесіктің мөлшері Солтүстік Америка құрлығының көлеміне тең болып, максимумға жетті.

    2006 жылы Озон тесігі = 25 миллион км2

    ХФК-мен ластануға қарсы шаралардан кейін, қазіргі таңда озон қабаты баяу қалпына келуде.

    Тесік өте баяу кішірейіп, ғалымдардың айтуынша 50 жылдан кейін жоғалуы мүмкін.

    Біз хлорофторкөміртектерден үлкен сабақ алдық және оларды қолдануды тоқтату шешімінің дұрыс екенін көрдік.

    Бірақ, озон қабатының жұқаруы мен ғаламдық жылыну арасында байланыс барын ескерсек, озон қабатының қайта қалпына келуіне онжылдықтар кетеді.

    Озон қабатын қорғау – Күннің зиянды сәулелерінің атмосфераға тікелей енуі мен оның астындағы күрделі тіршілікке зардабын тигізуді тосқауылдау үшін өте маңызды.

  • Ұқсас фильмдер
  • Ұқсас фильмдер