Гренландия мұз сауытының жағдайы

  • Фильм жайлы ақпарат
  • Фильм жайлы ақпарат

    Фильмнің қысқаша мазмұны

    Ұшақ бортындағы лазерлік технологиялар әлемдегі ең ірі мұздардың бірі – Гренландия мұз сауытын өлшеуге мүмкіндік берді. Мұз ұлғайып жатыр ма, әлде еріп жатыр ма?

    Маңызды деректер

    • НАСА ғалымдары ғаламдық жылынудың әсерін зерттеу үшін бес жыл сайын Гренландия мұз сауытының көлемін өлшеген.
    • Ғалымдар ұшаққа бекітілген лазердің көмегімен мұз көлемін 10 см дәлдікке дейін өлшей алды.
    • Ғалымдар жыл сайын мұз сауыты 100 миллиард тоннаға еріп, азайып отыратынын анықтаған.
    • Жердің мұз сауыты теңіз деңгейін реттейді, сол себепті оның еруі келешекте үлкен апаттар алып келуі мүмкін.
  • Транскрипт
  • Транскрипт

    Транскриптті жүктеу

    Гренландия, Солтүстік Америка

    Антарктикадан кейінгі планетамыздағы ең үлкен тұщы су шоғырланған жер – Гренландия мұздықтары.

    Гренландияның 80%-ы мұзбен құрсауланған

    НАСА ғалымдарының бір тобы он жылдан аса уақыт бойы ғаламдық жылынудың Гренландияға әсерін зерттеді.

    Олар мұны аспаннан

    қалай жасады?

    Жер серігі ұшақтың биіктігін өлшейді.

    Сол кезде ұшақ бортындағы лазер мұздың нақты өлшемін беру үшін мұздың астыңғы қабатына өтеді.

    Лазерлер мұзды 10 см дәлдікке дейін өлшейді. Әр секундта 5000 лазер сәулесі бөлінеді

    Әр бес жыл сайын олар бір маршрутпен бүкіл арал үстінен ұшып отырып, әр жолы мұз сауытының бір бөлігіне бақылау жасаған.

    Екі өлшемді салыстыра отырып, олар мұздың үлкейгенін немесе азайғанын айқын көре алды.

    Олар не тапты дейсіз ғой? Жыл сайын мұз сауытынан 100 миллиард тонна мұз еріп отырған.

    Гренландия мұздықтарының осыдан да үлкен проблемасы бар.

    НАСА ғалымдары қалқып жүрген мұздың ең үлкен бөлігі – Петерманн мұздығының көлемін де өлшейді.

    Боб Томас, НАСА – "10 жыл аралықты алып қарастырсақ, бастапқы 5 жылда мұз еріп, жылына алты-жеті шақырым жылдамдықпен қозғалатын және бұл қар жауынының мөлшерімен шамалас еді. Одан кейінгі 5 жылда оның жылдамдығы екі есеге артқан"

    Ол – әлемдегі ең жылдам қозғалатын мұз. Одан күн сайын еріп мұхитқа түсетін тұщы су Нью-Йоркті үш ай бойы қамтамасыз етуге жарайтын еді.

    Боб Томас, НАСА – "Мен өзім ғаламдық жылынудың Гренландияның мұз сауытының еруіне әсер еткеніне сенемін, бұл – әбден мүмкін жағдай. Өйткені еріген су мұздың сызаттары мен қуыстары арқылы мұздың табанына жетіп, оны дымқылдандырады, содан мұз табаны оңай еріп, құлайды".

    Тек Гренландия ғана емес. Соңғы 50 жылда, Аляска мұздығының 99%-ы құлады және Антарктида мұзының 87%-ы да осы жағдайға тап болды.

    Планетаның мұздығы – үлкен климаттық буфер сияқты, теңіздің деңгейін бақылап, тұратын ортаны қамтамасыз етеді.

    Егер орасан мұз сауыты осылай ери беретін болса, оның соңы апатқа апарып соқтыруы мүмкін.

  • Ұқсас фильмдер
  • Ұқсас фильмдер